Retrospektivë në 2017

Ndërkohë që mbeten vetëm 3 ditë deri në ardhjen e 2018-ës, në 362 ditët e shkuara, zor të kujtojmë ndonjë rast ku kronika e zezë të mos dominonte faqet e para të lajmeve e ku të flitej për progres e jo regres.

Nuk patëm ditë të shënuara këtë vit, nuk patëm ndryshim e nuk besoj të jemi shumë larg 2016-ës apo viteve të mëparshme.

Si vit zgjedhor që ishte sigurisht politika dominoi 3-4 muaj të këtij viti. Shfaqje të mëdha që nisën e përfunduan njëkohësisht me sezonin artistik në Teatrin Kombëtar, e s’di të them cilat ishin në të vërtetë më të arrirat. Por përtej zhurmës, edhe këtë vit, politika nuk prodhoi asgje tjetër. 

Vazhdojmë të jemi në pritje për një përgjigje pozitive nga BE për hapjen e negociatave, vazhdojmë të mos kemi drejtësi të reformuar. Deputetë me të shkuar kriminale ka sërish në Parlament dhe ky i fundit është kthyer në një përfaqësues të shëmtisë së tranzicionit politik në Shqipëri.

Arsmimi është në ditët e tij më të zeza, shëndetësia vazhdon të mbetet ajo e para 5 apo 10 viteve, dhuna është e pranishme kudo e në disa raste merr dhe përmasa institucionale. Gratë vriten, burrat vriten, të rinjtë e të rejat gjithashtu, shumë të tjerë vazhdojnë të arratisen.
Numri i lindjeve shënoi rekordin më të ulët historik në gati 1 shekull, ekonomia vazhdon të dominohet nga llaci e tullat, media ështe kthyer në marionetë të politikës së bashku me shoqërinë civile, taksat sigurisht janë rritur e bashkë me to dhe indiferenca e qytetarëve.

I vetmi sektor që duket të ketë pësuar rritje në ekonomi është turizmi, por nëse pasuria arkeologjike do vazhdojë të kthehet në qebabtore, parqet natyrore në zona industriale, fushat e bukës në inceneratorë e landfille e lagunat e pasuri të tjera natyrore në resorte betoni, duket se dhe turizmi do filloj të marrë tatpjetën.

Në botë, shtetet e dala tashmë nga tranzicionet politike, po u bashkohen shteteve perëndimore e po krijojnë pole të reja zhvillimi. Fqinjët tanë në Ballkan, si për shembull Serbia, po rrisin influencat e po thithin investime të huaja, po bëjnë dhe hapa para në integrim duke lën pas përcarjet e brendshme politike e duke mbajtur ekuilibra mes lindjes dhe perëndimit. Organizmat ndërkombëtarë flasin për cështje të një rëndësie të madhe si mbrojtja e planetit apo zgjidhjen e konflikteve të reja përmes diplomacisë ndërkohë që politika jonë vetëm mpreh dhëmbët dhe s’di të bëj asgjë tjetër përtej akuzave ndaj palës kundërshtare.

Gjatë vitit të parë të Presidencës së Trump kuptuam se ku të con gjuha e urrejtjes, e përjashtimit dhe e mohimit të së vërtetës. Politika ‘tradicionale’ ku në krye qëndron individi po dështon e gjithmonë e më shumë dhe po shkojmë drejt qeverisjeve më gjithëpërfshirëse.
Shembullin më të gabuar po ndjek dhe Shqipëria, ku vazhdojnë të lavdohen individët, ku zgjidhja që të jep shteti për cdo problem është të largohesh e ku në kuadrin e fasadave që aq shumë i duam, vazhdojnë të na japin birra e bukë me qofte, na gënjejnë me drita e sheshe ndërkohë që mu në hyrje të sheshit qëndrojnë të pastrehët e lypësit që janë fytyra e vërtetë e këtij shteti.

Viti që lam pas ishte njëlloj me vitin 2016 dhe dyshoj që viti i ardhshëm të jetë shumë më ndryshe nga pararendësit e tij.

Dritat do vazhdojnë të ndezura dhe disa ditë, qoftet e birrat do të vazhdojnë të shërbehen, fasadat do të vazhdojnë të rinovohen por cdo vit e më shumë njerëzit do vazhdojnë të ikin e të jenë më të pakët në numër.

Problemi jonë i mbartur nga sistemi i kaluar është se kurrë nuk guxonim të shihnim përtej pragut të shtëpisë sonë. Mesa duket vazhdojmë të mbetemi të njëjtit njerëz. Ndoshta s’dimë të reagojmë, ndoshta nuk duam. Shumë kanë hequr dorë e shumë të tjerë do vazhdojnë të heqin nga e ardhmja në këtë vend. 

Ndërkohë politika do vazhdojë të prodhojë zhurmë e shfaqje, por nëse vazhdojnë kështu do vi dita që s’do ketë mbetur më askush që të ndjekë shfaqjet e tyre teatrale. Gëzuar!

Frymëzim nga George Orwell

“Ai që kontrollon të shkuarën, kontrollon edhe të ardhmen. Ai që kontrollon të tashmen, kontrollon të shkuarën”.  1984

“E shkuara është diçka e çuditshme. Ajo është me ty bashkë gjithmonë. Supozoj se nuk kalon asnjë orë pa menduar për gjërat që kanë ndodhur dhjetë apo njëzet vjet më parë dhe sërish në shumicën e kohës nuk bëhet fjalë për realitetin, thjesht për një numër faktesh që ti ke mësuar, si gjëra të nxjerra nga një libër historie”. Coming Up For Air

“Nëse dëshiron të mbash një sekret, duhet ta fshehësh atë edhe nga vetja jote”. 1984

“Njeriu është krijesa e vetme që konsumon pa prodhuar” Ferma e Kafshëve

“Ndoshta një njeri me të vërtetë vdes kur truri i tij ndalon, kur ai humbet fuqitë për të thithur ide të reja”. Coming Up For Air

“Librat më të mirë janë ato që u thonë atë çfarë ju dini”. 1984

“Njeriu i shërben interesit të asnjë krijese tjetër veç vetes së tij”. Ferma e Kafshëve

“Lufta është Paqe. Liria është skllavëri. Injoranca është fuqi”. 1984

“Një njeri duhet të ndryshojë sistemin ose nuk ndryshon asgjë”. Keep The Aspidistra Flying

“Mendo për jetën ashtu si ajo është me të vërtetë, mendo për detajet e jetës dhe pastaj mendo nëse nuk ka kuptim tek ajo, nuk ka qëllim, nuk ka objektiv përveç varrit. Natyrisht vetëm budallenjtë apo ata që gënjejnë veten apo ata jeta e të cilëve ka qenë jashtëzakonisht me fat, mund ta përballin këtë mendim pa u drithëruar?” A Clergyman’s Daughter

“Zgjedhja e njerëzimit qëndron mes lirisë dhe lumturisë dhe për pjesën më të madhe të njerëzimit, lumturia është më e mirë”. 1984

“Një tërmet është kaq shumë qejf kur ka kaluar”. Burmese Days

“Bukuria është e pakuptimtë derisa ajo të ndahet me të tjerët”. Burmese Days

“…qëllimi i nisjes së luftës është gjithmonë të arrish në një pozicion më të mirë nga i cili të nisësh një luftë tjetër”. 1984

Gazeta Shqip

Gëzuar Shqipëri!

Gëzuar 105 vjetorin e Pavarësisë Shqipëri!

Gëzuar të gjithë shqiptarëve që janë në kampe refugjatësh e shqiptarëve që i detyruan këto të fundit të arratisen nga ky vend! 

Gëzuar rilindasve të vjetër e të rinj, gëzuar atyre që ishin para rilindasve e atyre që do vinë!

Gëzuar Habilajve e Balilajve, gëzuar kultivuesve të hashashit e përdoruesve të tyre! 

Gëzuar atyre që do dalin të festojnë në bllok, atyre që do shesin vaj ulliri nga telefoni dhe atyre që do të postojnë këngë patriotike në profile! 

Gëzuar, gëzuar, gëzuar...

Gëzuar nga Valbona që po shkatërrohet, nga Karavastaja që po kthehet në resort turistik e nga qebabtorja e Butrintit! 

Gëzuar nga universitetet që janë fabrika analfabetësh e nga burokratët e administratës që shyqyr o zot po bëjnë një ditë më shumë pushim!

Gëzuar të gjithëve ju që po festoni jashtështetit dhe gëzuar familjeve kriminele që vjedhin energjine elektrike dhe ujin e pijshëm!

Gëzuar dhe fëmijëve të kromit në Bulqizë!

Dhe në fund gëzuar të gjithëve ju që do vendosni në profil flamurin me shqiponjën kineze, Shqipëria dhe Shqiponja ju falenderojnë!

Media, nga kazani te tepsia

Para disa vitesh, ne tekstet shkollore të gjimnazit, një një mësim mbi median mësonim se si ajo mban në  supet e saj shtyllën e katërt të pushtetit në demokracitë perëndimore dhe se si media qëndronte mbi ekzekutivin, gjyqësorin e legjislativin, si një kontrolluese e rreptë e interesit qytetar dhe si një siguri për zgjidhjen e çështjeve problematike, të cilat shpeshherë për shkak të karakterit burokratik të shtetit nepërkëmbeshin nga 3 pushtetet e tjera.

Në Shqipëri liria e medias, tashmë e sanksionuar që prej 3 dekadash në Kushtetutë, mbetet po aq inekzistente sa ka qenë në regjimin e kaluar, duke ndryshuar vetëm në aspektin e pasjes së një ligji të shkruar dhe sigurisht të disa institucioneve kontrolluese që i shtohen aparatit burokratik të stërfryrë.

Në botë shohim luftën që media bën me pushtetin, përplasjet që ndodhin mes gazetarëve e politikës, luftës që po i bëhet ‘fake news’ apo se si gazetarë të shteteve të ndryshëm bashkohen për të zbuluar skandale të përmasave të ‘’Panama dhe Paradise Papers” .  

Në Amerikë po rikonceptohen kompetencat de facto të mediave dhe në shtete të ndryshme po përdoret fuqia e tyre për ndryshim, ndërsa në Shqipëri kemi të ashtuquajturin kazan me kazanxhinjtë e tij.

Është e turpshme të quash qindra gazetarë të ndershëm e punëtorë si pjesë të kazanit, por për fatkeqësine e të gjithëve ne, dhe në rastin e emërtimit kazan, vetë media ka treguar se sa e pafuqishme dhe e paaftë është për të ngritur krye dhe për të mbrojtur dinjitetin e saj, e jo më të merret me dinjitetin e interesat e qytetarëve.

Nesë dikush do ndihej i ofenduar, le të më thotë se çfarë shembulli po japin për brezat e rinj, e kryesisht për gazetarët e së nesërmes. 

Nga folësit e lajmeve te moderatorët e emisioneve politike, nga gazetarët e terrenit te drejtorët e informacionit, nëse fëmija juaj do të dëshironte të bëhej gazetar në Shqipërinë e lirë që mesa duket do mbetet në tranzicion dhe për disa dekada të mira, si do ja mbushnit ju mendjen që nuk jeni pjesë e kazanit?

Media sot është shumë më e censuruar se media e para 90-ës, sepse nëse atëherë shërbente si mjet propagande, sot përvec propagandës censuron vetveten dhe të vërtetën.

Ndërkohë që të gjithë ne si qytetar e shohim dhe e kuptojmë se si është katandisur vendi , nga ana tjetër nuk kemi zë të flasim. Sepse në vend që të flasim për negociata, anëtarësim e vlera perëndimore, flasim për kazan, tepsi , brekë dhe atleteve, duke u dystuar pasditeve para kazanit për pak kulturë turke e indiane, se e jona nuk na mjafton. 

Heshtjes sigurisht i shtohet dhe kontributi i medias në lavazhin e trurit, që të turbullon akoma dhe më shumë mendimet e të mbush mendjen se faji s’është i askujt, por vazhdon të mbetet jetim.

Hesht ajo, heshtim dhe ne dhe pas kronikave të zeza 20 sekondshe fillojnë emisionet ku bëhet garë se kush ekran xixëllon më shumë e kush ka sponsorin më të fuqishëm.

Duket sikur media me heshtjen e saj po përpiqet që të shpëtoj nga kazani e të kthehet në kusi, të ketë dhe ajo një copë pushteti të dhënë të gatshëm sa për t’i bër më shumë karshillik qytetarëve e për ti kthyer dhe ajo ato në kukulla të pushtetit të saj, por harron se në fund të fundit dhe tepsia kazan mbetet, thjesht pak më i zbukuruar.

Pra siç kemi kazanin mediatik dhe tepsinë e pushtetit nga njëra anë, kemi dhe kazanin e pushtetit dhe tepsinë mediatike nga ana tjetër dhe vetëm një gjë është e sigurt, që ne bashkë me median do e kemi shumë të vështirë për të shpëtuar nga kazanet, nëse vërtet do ia dalim një ditë t’i përmbysim ato.

Kevin. J

                                                                                                Source: CNN

E ardhmja e Ballkanistanit

Janë të ndryshme mjetet që përdoren për matjen e emancipimit të një shoqërie. Përtej variablave ekonomikë apo atyre demografikë, ka një tjetër mjet që për mendimin tim do konsiderohej si më i rëndësishmi: njohja e historisë së shoqërisë nga vetë antarët e saj dhe evidentimi i gabimeve e mësimi prej tyre.

Në botën e zhvilluar perëndimore, koncepte si shteti komb, homogjeniteti i popullsisë dhe ndarja e qartë e kufijve, po shihen gjithmonë e më shumë si anti vlera.

Në botën tonë të vogël shqiptare e atë pak më të madhe të Ballkanit, akoma diskutohet për kufi midis shteteve e bëhet garë se kush prej copëzave të barutit që përbëjnë rajonin, do të shpërthejë më shpejt.

Përgjatë gjithë rrjedhës së historisë bashkëkohore e moderne, pa dyshim mund të themi që kemi qenë rajoni me më shumë konflikte në të gjithë Europën, të cilat shpeshherë përfunduan në luftra të përgjakshme e masakra të bëra në emër të kombit.

Fakti që në ditët e sotme, vazhdojmë të mbetemi brenda koncepteve primitive ku njëri shtet i bën karshillëk tjetrit apo përpiqet të bëj politikën duke parë reagimin e popujve fqinj, e jo të popullit të vet, tregon se sa prapa jemi përsa i përket emancipimit dhe integrimit në shoqëritë perëndimore.

Fakti që Ballkani ende mbetet një rajon ku përpiqen të ndryshohen kufijtë, e ku këta të fundit janë si tela me gjemba më shumë se si nocione gjeografike, tregon se sa të kufizuar e kemi vizionin për të ardhmen tonë ne si ballkanas.

Interesat gjeopolitike të shteteve të mëdha sigurisht që nuk na kanë kursyer, duke nxitur gjithmonë e më shumë urrejten mes popujve përmes mjeteve indirekte e duke na ngulitur në mendje pamjen se sa të rrezikshëm janë fqinjët për sovranitetin e të ardhmen e shteteve tona. Këto shtete, të cilët në pamje të parë duken si barinjtë e mirë që përpiqen të pajtojnë popujt, nga ana tjetër janë duke hedhur thesin me kocka në mes, pasi për shekuj me rradhë na lanë të uritur.

Dritëshkurtësia e liderëve tanë, të cilët nga sofra e Erdoganit dhe paradat e Putinit kthejnë sytë nga Europa si të ishte Perëndia vetë, japin përshtypjen e gabuar se shpëtimi mund të vi vetëm nga Europa dhe shpeshherë verbohemi prej blusë së shndritshme të flamurit europian dhe e shohim dhe integrimin në BE më shumë si një garë se kush arrin i pari sesa si një proces zhvillimi, emancipimi e pajtimi.

Në të vërtetë jemi shumë më të ngjashëm sesa mendojmë.

Jemi shtete në rimëkëmbje, disa nga luftërat, disa nga regjimet diktatoriale e thuajse të gjithë nga kriza të brendshme politike dhe ekonomike.
Jemi shtete me një histori shumë të pasur, që edhe pse të pushtuar prej perandorive të mëdha, kemi ditur për shekuj të tërë të ruajmë kulturat, gjuhën dhe identitetin tonë. Jemi viktima të politikave të të huajve.

Jemi viktima të vetvetes, sepse pavarësisht eksperiencave që kemi nga luftërat dhe sistemet e kaluara dhe tmerret që kemi parë me sy, akoma nuk arrijmë të bindemi se zgjidhjen e shumicës së problemeve e kemi midis nesh. Jemi dhe viktima të karakterit tonë si popuj ballkanas, që për shkak të krenarisë së sëmurë që kemi, nuk dimë të kërkojmë falje e të shtrijmë dorën në ndihmë të njëri-tjetrit.

Duhet të kuptojmë se shpëtimi nuk ka qenë, nuk është dhe nuk do të jetë kurrë Europa, por hapja e mendjeve tona drejt konceptimit të Ballkanit si dicka më shumë sesa thjesht një rajon gjeografik.

Shpëtimi duhet të vi nga brezat e lindur në dekadat e fundit, të cilët panë marrëzinë se ku të con dëshira për pushtet e se sa e vështirë është të kalosh një krizë kur të gjithë të kthejnë shpinën.

Serbi e Greku s’janë armiqtë tanë më të mëdhenj, se historia ka dëshmuar që si në rastin e Shqipërisë, por dhe të fqinjëve, armiqtë më të mëdhenjë erdhën nga brenda vendit e nuk ishin të huaj.

Ashtu sic koncepti mbi Ballkanin duhet të ndryshoj, duhet të ndryshoj dhe koncepti që secili prej nesh ka për popullin, kombin, madhështinë e dikurshme të tyre apo pallavrat e demagogjitë qofshin ato fetare apo politike.

Jemi më të ngjashëm sesa mendojmë sepse kemi interesa të përbashkëta, e përpos gjuhës që është një nga vecoritë për të cilën historia ka dëshmuar se mund të kthehet në mjet bashkimi më shumë sesa mjet ndarjeje mes popujve, nuk ka asgjë tjetër që sot ndan një serb nga një malazez, shqiptar, boshnjak, bullgar apo grek. Mjafton që të shohim përtej flamujve dhe të kthejmë sytë nga e ardhmja duke mësuar mirë leksionet e marra nga e kaluara.
-Kevin J.